Yatırım fonu, birçok yatırımcının parasını bir havuzda toplar. Havuzu profesyonel bir portföy yönetim ekibi yönetir. Siz fonun tamamının küçük bir parçasına, yani "pay"a sahip olursunuz. Bu yüzden tek bir hisse ya da tahvil almak yerine, tek işlemle onlarca varlığa dağılmış olursunuz.
Ama "fon" tek bir ürün değil. İçindeki varlıklar değiştikçe risk de, getiri beklentisi de değişir. Karar vermek üzere yatırım fonu çeşitleri karşılaştırma yapıyorsanız bakmanız gereken şey fonun adı değil, içeriğidir. Aşağıda üç ana grup ve seçim kriterleri sırayla ele alınıyor.
Fonları en pratik şekilde, portföyünün ağırlığına göre ayırabilirsiniz: hisseye mi, borçlanma araçlarına mı, ikisinin karışımına mı yatırıyor?
Portföyünün büyük kısmını şirket hisselerine ayırır. Türkiye'de "hisse senedi yoğun fon" olarak tanımlanan türde bu oran yüksek tutulur.
Tek tek hisse seçmekte kendine güvenmeyen biri için mantıklı bir başlangıçtır. Hisse senedinin nasıl çalıştığını anlatan temel rehberi okumak, fonun neye maruz kaldığını görmeyi kolaylaştırır.
Devlet tahvili, hazine bonosu ve şirket tahvillerine yatırır. Amaç, faiz gelirini istikrarlı biçimde toplamaktır.
Devlet ve kurumsal tahvillerin farkı burada doğrudan işe yarar: kurumsal tahvil ağırlıklı bir fon daha yüksek faiz sunar, karşılığında daha yüksek kredi riski taşır.
Karma fon, hem hisseyi hem borçlanma araçlarını belirli oranlarda bir arada tutar. Değişken fon ise oranları piyasa koşullarına göre serbestçe kaydırabilir.
| Kriter | Hisse Fonu | Tahvil Fonu | Karma Fon |
|---|---|---|---|
| Risk düzeyi | Yüksek | Düşük–orta | Orta |
| Uygun vade | 5 yıl+ | 1–3 yıl | 3–5 yıl |
| Dalgalanma | Belirgin | Sınırlı | Ortada |
| Ana risk | Piyasa düşüşü | Faiz ve kredi riski | İkisinin bileşimi |
Bu soru diğer her şeyden önce gelir. Kural basit: paranın kullanılacağı tarih yakınsa risk azalmalı.
Fonlar yönetim ücreti alır. Bu ücret getiriden düşülerek yansıtılır, ayrıca fatura gelmez. Uzun vadede aradaki küçük fark ciddi tutara dönüşür.
İsim yanıltır. Portföy dağılımına bakın:
Kaynaklar ve bağlantılar